Page images
PDF
EPUB

plaats van den Maagmond, zitten of liggen gaarne voor. over gekromd: kunnen zy dit in een gezelschap niet doen, zo staan zy ten minsten gaarne voorover gebukt, met eene beklemde houding. Zyn de aanvallen allengskens gewel. dig geworden, dan komen zy aan met hitte, angst, zweet des aangezichts; waar by zich misselykheid voegt, die wel eens in uitbraaking van alles wat in de Maag is overgaat, 't geen zomwylen eene merklyke verligting voor eenigen tyd veroorzaakt. De aanval kan uuren en dagen lang uitgesteld worden, door het meer dan gewoon nuttigen van spyzen, en door eenig verzachtend geneesmiddel. Daarentegen zyn de aanvallen doorgaans hevigst na den middag, na de verteering der spyzen, en duuren tot aan den tyd van het avondmaal, wanneer eene nieuwe opvul. ling der Maag wederom verligting geeft. Door lichaam. lyke beweeging wordt de kwaal doorgaans erger, en verheft zich door wandelen, ryden, enz. Buitendien zyn 'er nog twee oorzaaken, die veel toebrengen tot het ontstaan en verergeren van dit ongemak : te weeten, in de eerste plaats, alle onaangenaame gemoedsaandoeningen, en, ten tweeden, zuurè spyzen en dranken, vooral bui ten den cyd van het middagmaal genomen ; als zuure wynen , zwaare belegene ligt in scherp zuur overgaande bieren , overmaat van boomyruchten, enz. al is het dat de Lyder anders niet aan een overmaatig maagzuur onderhevig was. · Een recht ingewortelde Maagpyn van deeze zoort is altoos bezwaarlyk te geneezen, en komt ligt wederom. Hoc meer de kwaal verouderd is, des te pynlyker en menig. vuldiger worden de aanvallen. Doch is het ongemak nog in zyn begin, dan kan men het gemaklyk Ituiten, door middel van een goeden leefregel , en de noodige geneesmiddelen. Wanneer het ingeworteld ongemak eene buitengewoone prikkelbaarheid van het geheele lichaam, en van den geest, heeft te wege gebragt, waar mede dan doorgaans eene hypochondrische lichaamsgesteldheid verbonden is, wordt de geneeswyze zo veel te langduuriger en zwaarder. Zo de Maag der Lyderen tot het verzamelen van Maagzuur overhelt, is de geneezing zwaarder dan anders. 2o ras de gewoone aanval na den eeten laater komt, en eindelyk uitblyft, begint 'er hoop tot eene gelukkige herstelling te komen.

Wat de Geneeswyze deezer kwaale betreft , dewyl de in de Maag voorhanden i zynde zuure en gallige scherp

ten,

[ocr errors]

ten, door haare werking op de te gevoelige vezelen, dik. wyls de toevallige oorzaaken van het ongemak zyn, doet men best de geneezing met een braakmiddel te beginnen. zo de kwaal nog niet is ingeworteld , komt men haar zomwylen met een of twee gewoone braakpoeders te boven ; doch zo de ziekte zich reeds tot eene bevestigde en ingewortelde zenuwkwaal geschikt heeft, zyn die Maagzuiveringen alleen niet voldoende. De hulpmiddelen, tot welke men nu zype toevlucht moet neemen, zyn de volgende:

1. Pymonter - water. In eenige gevallen , in welke de kwaal 'reeds byna een jaar had aangehouden, genazen eenige weinige glazen van dit mineraal water dezelve als door tovery.' De Lyders, die dit middel gebruiken wil. len, doen best daar van eenige glazen te drinken op den vroegen morgen, tegen den middag, en na denzelven. Ook raade ik hen , Iteeds eenige flessen van dit water, zelfs geduurende den winter, in voorraad te hebben, de. wyl het ongemak ligtlyk wederkeert.

2. Een nog meer byzonder gencezend vermogen tegen deeze kwaale schynt my de kleine wilde Valeriaanwor. tel te bezitten. Doch, om haare behoorlyke uitwerking te doen, moet zy zeer frisch gestooten zyn, en in een welsluitend stopvlesje bewaard worden. Van dit frisch, krachtig, poeder laat ik driemaal is daags twee coffylepeltjes vol in een half theekopje koud water inneemen. Kunnen de Lyders dit niet zeer lekker poeder onmogelyk gebruiken, dan schryf ik hen Pillen voor , uit dit poe. der, en deszelfs naar behooren bereid Extract. Het Extract alleen, of een aftrekzel of afkookzel van het poe. der, bezitten geenzins de kragten van het poeder zelve.

3. Het overvloedig drinken van koud water, en het was. schen van den omtrek der Maag, dus ook het koud bad, versterkt de vezelen, vermindert de te groote gevoelig. heid van het zenuwgestel, en geeft doorgaans oogenblik. lyk verligting in den aanval. Ondertusschen moet dit middel niet in het werk gesteld worden, zonder de goedkeuring van een bekwaam Geneesheer, die alle bykomende omitandigheden wel heeft overwogen.

4. In zommige ligtere gevallen voldoet ten vollen aan het oogmerk de Duivelsdrek, met Valeriaan Extraci tot gelyke deelen in pillen vereenigd.

Doorgaans, te weeten zo lang, 'er geene knoestgezwel. len voorhanden zya, bewerken deeze middelen eene vol.

ko

komene herstelling ; doch heeft dit geen plaats meer, dan moet men 'er nog eenige palliative middelen byvoegen, als Pepermunt water , Bevergeil, enz. en wel vooral het Heulzap. Het laatstgenoemde middel is de eenige toevlucht tegen de hevige pynen en braakingen, die door. een knoestgezwel der Maag, veroorzaakt worden. Nog in den voorleden zomer wierd ik by eene Vrouw van 66 jaar geroepen, die door deeze toevallen reeds tot het uiterste gebragt was. Eene herhaalde allengskens vermeerderde gifte van Heulzap was het eenigste middel , waar door ik in staat geraakte het braaken te stuiten, en haar de zo lang gewenschte verligting van pyn en den ontbeerden slaap te bezorgen. Zommige deezer Lyders kun. nen hierom ook dikwyls de aanvallen der pynen voorkomen, met 1teeds 's morgens een grein Heulzap in te neemen.

Voorts zyn de volgende Practische waarneemingen van veel gewigt in het behandelen deezer Ziekte:

1. Na het neemen van een Braakmiddel, moet men , ten minsten geduurende de eerstvolgende vierentwintig uuren, zo. veel mogelyk, de gewoone lichaamsbewee. gingen vermyden ; dewyl de kwaal anders gaarne we. derkomt.

2. De Magnesia is voor deeze Lyders doorgaans zeer nuttig; inzonderheid laat ik dezelve eenige dagen na het Braakmiddel gebruiken, om de zuure scherpte, die nog voorhanden mogt zyn, weg te neemen.

Wanneer de Lyders sterk door het Maagzuur geplaagd worden, schry. ve ik ook dikwyls met een goed gevolg de Valeriana. voor , vereenigd met een gelyk gewigt van Magnesia.

3. De Middelzouten zyn in deeze kwaal doorgaans zeer nadeelig. Geraaken dus deeze Lyders in handen van zo. danige Geneesheeren, die alle Maagziekten beschouwen als de gevolgen van verzamelde kwaade stoffen , en dezelve behandelen met ontbindende middelzoutige purgeermiddelen, neemt de kwaal meestal zichtbaarlyk toe, dewyl de Maag nu van dag tot dag gevoeliger en prikkelbaarder wordt.

4. Na het overwinnen deezer. Ziekte moet men niet plotsling ophouden met het gebruiken van Geneesmiddelen; maar allengskens : gelyk wanneer men tusschenpoozende koortzen door middel van den Koortsbast geneest.

5. Wanneer de kwaal onderhouden wordt door eene zwakke lichaamsgesteldheid , spreekt het van zelve, dat

men

men ook algemeen versterkende middelen moet gebruiken. Wanneer daarentegen de kwaal ontstaat uit eene algemee. ne scherpte, die zich op de Maag geplaatst heeft, by voorbeeld die van het Rheumatisme, moet men de genees. wyze volgen, die zodanig eene ziektestoffe uit haaren aart vordert.

6. Tot verhoeding van wederinstorting der Lyders, zo ligt plaats grypende , moet men zich wagten voor allen zielsverdriet, voor wyn en zwaar bier buiten den maal. tyd: insgelyks voor een langduurigen honger; dewyl daar door de gevoeligheid der Maag toeneemt. Indien de kwaal zeer hardnekkig is geweest, doet men ook veiligst zich te wachten voor alle vruchten, honig , honigkoeken, pepernooten, en veel haring ;. dewyl de ondervinding leert, dat alle deeze dingen ligtlyk een nieuwen aan. val der kwaale bewerken. In plaats van bier, doet men ook best, geduurende den maaltyd, zuiver water te drinken. Hoe eigenaartig deeze laatste zoort van Maagpyn van de eerstgenoemde zoort verschille, blykt, onder an. deren, uit het volgend aanmerkenswaardig voorbeeld. Een jong Geleerde, die reeds geduurende eenige jaaren aan dit ongemak gezukkeld had, en nu laatstlyk vier maan. den aaneen door de pynen geplaagd geweest was, begaf zich naar een bruiloftsfeest, 't geen tot twee volle etmaalen wierd uitgerekt; hy voldeed daar zyn honger ten vollen, dronk drieërley zoorten van wyn en pons, byna tot 'dronkenworden toe. Deeze hem ongewoone brasserý bragt gevallig in de stemming zyner maagvezelen die verandering, te wege, die hy zedert langen tyd te vergeefs, door middel van geneesmiddelen en een schraale levenswyze, had gezocht. 'Er zyn nu acht maanden verloopen, en hy is tot hiertoe ten vollen gezond gebleeven. Zodanig een geval zou voor een Lyder aan de eerst beschreevene zoort van Maagpyn allerverderflykst geweest zyn.

DE

DE HUISHOUDING VAN DEN BEVER; STREKKENDE
TOT WEDERLEGGING VAN VERSCHEIDE BYZON-
DERHEDEN, DIT DIER BETREFFENDE, VER-
KEERDLYK IN VROEGERE BERIGTEN DAAR

AAN TOEGESCHREEVEN.

ES

(Ontleend uit Mr. HEARNES Journey from Hudfons Bay to

the Northern Ocean.)

1

w dryft.”

Dat zy »

(Vervolg en Slot van bl. 477.)
ontkennen, dat de Bevers eene vry groote' maate
T

van schranderheid bezitten en betoonen, zou in my
even ongerymd weezen, als het in die Schryvers is, die
denken aan deeze Dieren niet te veel te kunnen schen-
ken. Ik wil den Beveren gaarne met eene volle maate
wat hun toekomt toemeeten. Maar het is onmogelyk voor
iemand te begrypen, hoe , of door welke middelen, een
Bever, wiens volle hoogte, als hy overeinde staat , niet
boven de twee en een halve voet is, of drie voeten ten al-
lerhoogsten , en wiens voorpooten niet breeder zyn dan
een Engelsch Half kroons stuk, ,, Itaaken, zo dik als een
„ mans been , drie of vier voeten diep in den grond

deeze staaken met dunne takken doorvlegten,” is even ongegrond. Dat zy „den binnen» kant hunner wooningen met een mengzel van modder » en stroo bepleisteren, met modder en Iteenen op hunne

staarten gelaaden zwemmen,” is nog ongelooflyker.

De gedaante en grootte van dit Dier laat hem, ondanks alle aan 't zelye toegekende fchranderheid, niet toe, al zulke bedryven te volvoeren; en het zou even onmogelyk weezen voor een' Bever, om zyn Staart als een troffel te gebruiken, dan alleen op den vlakken grond, waar hy gaat, als het zou zyn voor Sir JAMES THORNHILL, om het verwelfzel van St. Paulus Kerk te beschilderen zonder stei. gering. De geledingen van hun Staart laaten niet toe , dat zy denzelven immer over hun rug brengen: natuurlyk hangt dezelve nederwaards ; en het is niet dan met vry veel moeite, dat zy het fleepen van den staart op den grond beletten. Dit het geval zynde, kunnen zy niet recht overeinde zitten , gelyk een Eekhoorn , 't welk hun gewoon postuur is, (inzonderheid als zy eeten, of zich reinigen,

ges

[ocr errors]
« EelmineJätka »