Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

Vertegenwoordigers, vryheid gegeeven hebbe om te on. derdrukken, en de Regtvaardigheid te fchenden? Zulk eene stelling zou den Allerhoogiten een Zyran by aanstel. ling maaken, en al den luister zyner hoogverheevene na. tuure doen taanen. Het zou aan ondergeschikte Bestuu. ren zodanige regten geeven, als nooit geëischt waren, of immer geëischt konden worden, onder zyne eigene onbegrensde en opperste Heerschappy. Zodanig een aanvul. zel, derhalven, van onverantwoordelyk wetlooze Heerschappye, is eene daad van Afgodery, aan Tyrannen toegebragt, groover, en verderflyker in de gevolgen , dan eenige aanbiddingen, ooit door de Heidensche Wereld toe. gebragt aan Dieren of onbezielde Weezens.

Wyders kan, in de tweede plaatze, geen Menschlyk Bestuur rechtstreeks en onmiddelyk afgeleid weezen van GOD, 't welk yolstrekt en onverantwoordelyk is; dewyl die volstrekt- en onverantwoordelykheid de eenige en onmede. deelbaare kenmerken zyn van zyn Opperstbewind, 't welk eene onwederstaanbaare Almagt en dimmer faalende Wysheid heeft, om alle daaden te regelen, en alle zyne regten te handhaaven. Alle aardsch Bestuur kan bedwongen en bepaald worden; en dit blykt, dikwyls, nuttig en nood. zaaklyk te weezen, ten beste van het Menschdom in 't algemeen.

Laaten wy , verder ; om de zaak, thans het voorwerp onzer beschouwinge, af te doen, met ter zyde stelling van allen vooroordeel en baatzugtige inzigten, ons zelven, in waaren ernst, deeze Vraagen doen: Schiep GOD het Volk ter voldoeninge van de schraapzugt, den trots en weelde, der Vorsten? Of stelde hy Koningen en Bewindvoerders aan voor de veiligheid en het welvaaren des Volks? - Kon het Gods oogmerk weezen, dat het grootste gedeelte van het Menschdom, zonder eenig middel van herstel daar tegen, verslaafd zou weezen aan eene volgreeks van Tyrannen, misschien de verbasterdsten en onwaardigsten onder de stervelingen ? — Inzonderheid, daar de ondervinding, met de spreekendste blykbaarheid, geleeraard heeft, dat Vryheid de Moeder is van kunde, van Wysbegeerte, van nuttige Kunsten, en de uitmun. tendste Deugden; en Slaaverny de eigenaartige bronwel van ingewikkeld geloof, van laagheid, van onkunde, van ondeugd en elende.

Het is volstrekt onredelyk * zich te verbeelden dat GOD eenige weinigen zou verheffen om volstrekte Heeren

te

te zyn over het leeven en de bezittingen van anderen , indien zy niet van eene verschillende soort, of ten minsten met hooger en uitsteekender vermogens hedeeld, waren. Indien dit zyne altoos standhoudende inrigting ware, zou hy zeker alle de zodanigen met een verstand en waardigheid van gevoelens begaafd hebben, voegende aan hunnen rang; hy zou niet zo dikwyls als zyne Dienaars aange. fteld hebben, die het verstand, de ondervinding en de eerlykheid , van eenigen der geringsten hunner Onderdaanen derfden. Maar niets kan 'er onovereenbrenglyker bedagt worden met het denkbeeld van Gods oneindige Wysheid, dan het scheppen des monsters van Tyrannische Magt, zonder eenig middel daar te stellen tot het voorkomen of te regt brengen van de buitenspoorig. heden dier Magt.

En, om 'er niet meer by te voegen, dewyl Ryken en Staatsbestuuren gegrondvest waren vóór dat wy leezen van eenige uitdruklyke Wet van God, het Staatsbestuur betreffende ; en dewyl de eerste Regeerings - Inrig. ting onder de Fooden geene Koninglyke maar veeleer eene Volksregeering was (want de Perloonen, met gezag bekleed, werden gekoozen uit de Oudster van Israel;) en naderhand de Hebreeuwsche Republiek, onder de Godlyke toelaating, hervormd wierd in eene bepaalde Monar. chy; volgt uit dit alles onlochenbaar, dat geene byzon. dere soort van Staatsbestuur kan aangezien worden als de onveranderlyke bestemming van GOD, geschikt en dien. Itig ten gebruike van alle Volken der aarde. En kan ook het Staatsbestuur in 't algemeen zyne Ordonnantie niet genaamd worden , in eenigen anderen zin, dan dat de natuurlyke Instincten, de toestand en de behoeften, der Menichen hun tot het omhelzen van eenig Staatsbestuur aanzetten. Het is de rigting en het voorschrift der Natuure, en daarom de stem en de wil van God. Maar dit belet in 't allerminste niet, dat het oorspronglyk gegrond is op de toestemming , en ondcrlinge overeenkomst, tusschen Overheden en Onderzaaten; dewyl, schoon het Huwelyk eene uitdruklyke instelling en wet des Almagtigen is, het egter eene vrywillige verbintenis blyve: dit zelfde mag gezegd worden van de betrekkingen tusschen Meesters en Dienstbooden, in alle gevallen van aangegaane en bepaalde dienstbaarheid.

(Het Vervolg hier naa.)
G5

WAAR

WAARNEEMINGEN, AANGAANDE DEN AART EN DE GENEESWYZE VAN DEN PISVLOED, (Diabete.) Door

de Heeren J. ROLLO en w. CRUICKSANK.

e Pisvloed (Diabete), of de tegennatuurlyke ont.

zende menigte vogt, dat het geheel lichaam 'er door wordt uitgeput, en de Lyders, eindelyk tot op het gebeente uitgeteerd, daar onder bezwyken, wierd tot hier toe voor eene byna volstrekt ongeneeslyke Ziekte gehouden, gelyk bekend is uit de befchryvingen van de Heeren Sauvage, Dobson, Cullen, enz. Doch de Waarneemingen der Heeren ROLLO en CRUICKSANK schynen veel hoop te geeven, dat men in het toekomende minder ongelukkig zal zyn in het behandelen deezer kwaale, terwyl het fchynt, dat het voorbyzien der waare oorzaak deezer Ziekte de voornaame aanleiding tot derzel. ver voorgewende ongeneeslykheid gegeeven heeft.

Meermaalen heeft men waargenoomen , dat de Pisloozing in deeze Ziekte de hoeveelheid van het binnen vier en twintig uuren genuttigd vogt overtrof; doch , het geen verbaazende moet schynen, zomwylen gaat deeze ontlasting het geheel gewigt van den genuttigden drank, benevens het voedzel en de Geneesmiddelen te zamen genoomen, te boven. Dus nuttigde James Walker, die in het Hospitaal van Dr. Hope aan deeze Ziekte krank lag, in een etmaal twintig ponden voedzel, drank en Geneesmiddelen te zamen ; doch had eene Pisontlasting in dien tyd van twee en twintig ponden. Insgelyks ontlastte John Clarke, in het Ziekenhuis van Liverpool, doorgaans, door deezen weg, binnen vier en twintig uuren, zeventien ponden vogt, terwyl dezelve , geduurende dien tyd, alles te zamen genoomen, niet meer gebruikte dan veertien en een half pond.

Niet minder aanmerkelyk is, niet alleen de hoeveel. heid van het geloste water, maar wel voornaamelyk deszelfs afwyking van den gezonden staat ; bevattende dit water eene ongewoone hoeveelheid eener Extrattive stoffe van een zuikerachtigen aart, in welke alle de voedende deelen onzer vogten overgaan, en dus buiten het lichaam worden gedreeven. Nadere Proeven, dan tot hier toe had plaats gehad, wierden door den Heer CRUICKSANK over deeze Itoffe genoomen, niet dat gevolg, dat hy, uit zes en dertig oncen pis, bekwam ruim drie oncen droog uittreksel. Deeze stoffe wierd in de lucht vochtig, en bekwam ongeveer de reuk en zelfstandigheid van The. riakel; terwyl dezelve, beproefd met het Salpeterzuur, in Zuuringzuur (Acide O:talique) overging. Edoch, wanneer 'er maar eene kleine hoeveelheid wierd by gedaan, nam hetzelve de gedaante, reuk en smaak, aan van Honig. Daarentegen bespeurde men geheel andere verschynzels in het Extract van het water van Lyders, die onder de behandeling van Dr. ROLLO reeds merkelyk waren gebeterd; want een half once van dit Extract, beproefd met ééne once Salpeterzuur, 't geen met even veel water verdund was, deed eene geweldige opbruisching gebooren worden, gepaard met het uitwaazemen van eene zeer groote menigte Salpeterlucht. Na het openen der vaten vond men een groote menigte blinkende schelfertjes, volkomen gelykende naar het zuur van de_Borax; doch men bespeurde geen meerder blyken van Zuuringzuur.

Zodanig eene verbaazende hoeveelheid van Zuikerstoffe, als 'er in deeze Ziekte gevormd wordt, en ortlast door de waterwegen, maakt het ten hoogsten waarschypelyk, dat in deeze kwaale eene groote ontaarting in de geheele bloedmasse plaats heeft; zeer overtuigend bleek dit ook uit de vergelyking van gezond bloed met dat van een deezer Lyders, wiens bloed geplaatst wierd, nevens dat van een gezond voorwerp, in eene gemaatigde warmte. Het bloed van den eerstgenoemden stremde te zamen in eene kaasachtige stoffe zonder Wey, wierd door de uitwaazeming ras beroofd van zyn overgebleeven vogt, en wierd droog als harst, zonder eenig teken van bederf te hebben gegeeven ; uitgezonderd eene dierlyke reuk en wat schimmel, 't welk zich met den derden dag op de oppervlakte vertoorde. Na verloop van zestien dagen was dit bloed nog ongeveer in denzelfden staat, daar men het bloed van 't gezond mensch reeds op den zevenden dag, van wegen den ondraaglyken stank, ħad moeten weggooijen.

Tot hier toe had men ondersteld, dat de naaste oorzaak van den Pisvloed, of Diabete, gelegen was in eene zekere verslapping der Nieren, waar door dezelve niet alleen te veel water, maar insgelyks de geheele onveranderde Zuikerstoffe van de Chyl, doorlieten, en dus het lichaam van

al

alle voedende stoffe beroofden. Waarom ook tot genee. zing der kwaale, zo dezelve mogelyk was, wierden aan. gepreezen allerleye zamentrekkende en versterkende middelen, die echter meestal zonder eenig goed gevolg gebruikt wierden. De Heer ROLLO is, daarentegen, van mee. ning, dat de oorzaak van deeze gevaarlyke kwaal niet in de Nieren, maar dat dezelve in de Maag moet worden gezocht. Hy is op dit denkbeeld gekomen, door te letten op den toeltand der Maag, geduurende deeze Ziekte, en de hebbelykheden die dezelve voorafgaan, vooral op den onverzadelyken honger, welke dit ongemak steeds verzelt, en den byzonderen toestand der Wey van het bloed, 't welk in deeze Ziekte niet wel geheel smaakeloos is , maar echter haar gewoonen zouten Imaak ontbeert.

Naar alle waarschynelykheid wordt, door de afwyking van de gewoone wetten der Spysverteering, in deeze Ziekte, in plaats van welgebonden Chyl , eene groote menigte van scherpe Zuikerstof gebooren, die, in het bloed opgeNorpt, aldaar eene geweldige prikkeling te wege brengt, waar uit men veele voornaame toevallen deezer Ziekte kan verklaaren : als daar zyn geftadige Hoofdpyn, een snelle Polsslag, en eene geduurige prikkeling der Nieren; welke eene zo overvloedige afscheiding van dikke en met zuikerstoffe overlaadene pis ten gevolge heeft.

Niet weinig wordt dit gevoelen bevestigd, door het gelukkig gevolg waarmede de Ziekte nu reeds meermaalen met het grootst geluk is bestreeden, door het op. volgen eener Geneeswyze, gegrond op Aanwyzingen, op de gemelde beschouwing steunende.

Deeze Aanwyzingen zyn: 19. De geboorte eener zo overvloedige Zuikerítoffe in de Maag voor te komen. 24. De natuurlyke werking van dit ingewand te herstellen, door deszelfs te hevige werking, die in deeze kwaal schynt plaats te hebben, te beteugelen. Men voldeed aan deeze Aanwyzingen met het best gevolg, 1°. door de Lyders ale leen tot eene dierlyke Diëet te bepaalen, en het gebruik van meelspyzen, vruchten, en alle verdere voortbrengzels van het Groeijend Ryk, te verbieden. 29. Door alle zodanige middelen, die het geschiktst scheenen om de ver. teeringskragt te maatigen, en de Zuikerstof, die in de Maag mogt gebooren worden, te verstooren; ten welken einde voornaamelyk dienstig wierden bevonden de Braakwyn. freen, de gewoone Zwavellever, de vlugge loogzoutige Zwavellever, en de verdoovende middelen uit het Groei.

jend

« EelmineJätka »